Linkse Gedachten

De Wetten
Connie Palmen
193 pagina’s
gepubliceerd in 1991

Ik ben nooit zo’n fan geweest van den Nederlandsche literatuur, zoals je misschien wel hebt gezien op mijn booklog, maar ik ben dit jaar toch maar weer eens begonnen met wat meer Nederlandse romans te lezen, waaronder dus deze.

De Wetten is Connie Palmen’s debuutroman en was gelijk een ongelovelijk succes, wat wel blijkt uit het feit dat ik hier de vierentwintigste druk in handen heb, die in 1994 uitkwam, maar drie jaar later dus. Er zijn zat schrijvers die dat nog niet eens in een eeuw halen. Het komt niet vaak voor dat een debuutroman van een dus nog onbekende schrijver gelijk zo’n succes wordt, maar ik begrijp wel waarom dat Connie Palmen lukte. Het is gewoon een lekker vlot lezend boek over een thema dat nou eenmaal veel mensen en zeker veel lezers bezig houdt: de zin van het leven. Hoe wordt ik gelukkig, wat is de diepere betekenis van mijn leven, welke levenswetten moet je volgen. Daarnaast en daarmee verweven is dit ook een boek over schrijven zelf en over de schrijfster zelf.

Het is als eerste al geschreven in de eerste persoon, wat een boek altijd een beetje meer persoonlijk en autobiografisch maakt, zeker wanneer de hoofdpersoon en de schrijvster zoveel op elkaar lijken. Beide zijn intelligente jonge vrouwen, geinteresseerd in filosofie en van plan schrijfster te worden. Het roept de vraag af hoeveel van De Wetten waar is en hoeveel fictie.

De Wetten is opgebouwd rondom een serie van zeven relaties met mannen die lijken te bezitten over de wetten van het leven, elk op eigen wijze: de astroloog, de epilepticus, de filosoof, de priester, de fysicus, de kunstenaar en als laatste de psychiater. Bij elk van hen zoekt ze wat zij zelf nog niet heeft: zingeving. Bij elk van hen krijgt ze wel een stukje van de puzzel aangereikt, maar blijft de afbeelding nog onduidelijk; ze moet haar eigen wetgeving vinden.

Hoewel ik het laatste hoofdstuk een beetje vond tegenvallen blijft dit een ontzettend goed boek dat eigelijk iedereen zou moeten lezen. Connie Palmen is de eerste die het gelukt is me geinteresseerd te maken in de filosofie, zo aanstekelijk als ze erover schrijft. Van reputatie dacht ik dat dit een erg Literair en Moeilijk boek zou zijn, maar dat is gelukkig niet zo. Zware Literaire Thema’s, maar gelukkig met een knipoog. Lees het.

Tsja, daar stonden we dan, met zo’n vijfduizend mensen verzameld op de Dam zaterdag, in de kou en in de regen. Niet echt ideaal demonstratieweer. Dat was vorig jaar, met de demonstratie tegen de toen nét begonnen oorlog in Afghanistan wel anders. Maar dat mocht de pret niet drukken. Ondanks de kou en de regen was de demonstratie zelf zeker geslaagd. De sfeer was goed zonder vervelende incidenten voor zover ik het kon overzien.

Zal deze demonstratie nu ook echt helpen?

Ja en nee.

Bush zal zeer zeker niet wakker liggen van het feit dat een paar duizend Nederlanders hun afkeur van zijn oorlogsplannen hebben laten blijken. Ook de Nederlandse regering zal aan deze demonstratie alleen niet echt veel waarde hechten. Iets anders wordt het als deze niet alleen staat, maar wordt gevolgd door meer en grotere demonstraties en door andere acties. De massale demonstraties van begin jaren tachtig hebben wel degelijk meegeholpen de komst van kruisraketten naar Nederland zodanig te vertragen dat ze gelijk weer weg konden worden gehaald: ondertussen was de Soviet “dreiging” al verdwenen…

Maar alleen af en toe demonstreren is niet voldoende om ervoor te zorgen dat Nederland zich ver van een oorlog met Irak houdt. Daar is meer voor nodig. Stemmen op een partij die de nieuwe oorlog niet ondersteund bijvoorbeeld, een partij als Groen Links of de SP.

Even terug naar de feitelijke demonstratie. Was deze een nou een succes of niet? De opkomst viel mij best wel tegen, maar daar is vooral het weer de schuldige van. Bemoedigend was de deelname van Groen Links ditmaal, en ook de zeer zichtbare deelname van de Jonge Socialisten, de PvdA jeugdafdeling die zich hiermee tegen de eigen partij verzette. De JS is in het algemeen veel linkser dan de mainstream PvdA en weet ook af en toe de partij in een wat linksere koers te sturen.

Rondje demonstratie:

• Het programma van de demo.
• Foto overzicht op Grenzeloos.org
• Foto verslagvan de gelijktijdige demo in Rotterdam
• Verslag van de demo in Rotterdam, op Indymedia
• Verklaring van de Raad van Kerken
• Toespraak van Jan Marijnissen

Gutte gut. Het is weer allemaal de schuld van die vuige vieze “linkse media” hoor. Dat is de houding waarmee “minister” Nawijn en zijn perswoordvoerder nu op tv zitten. De bek vol van hoe ondemocratisch de houding van de pers was tegenover de LPF maar de hand in eigen boezem steken? Da’s een beetje teveel gevraagd.

Stelletje nitwits.

Op de NRC site zijn de ontslagbrieven van Bonhoff en Heinsbroek te vinden. (Tegenwoordig moet je laten registreren voor je toegang krijgt, is gratis.)

Bonhoff:

Er was een tijd dat respect en vertrouwen vanzelfsprekend waren in de politiek. Respect en vertrouwen blijven voor mij maatgevend, ook wanneer ze dat voor sommige anderen kennelijk niet meer zijn. Zeer tot mijn spijt is door de ontwikkelingen van de laatste dagen een steeds meer onwerkbare situatie ontstaan, vandaar dat ik met onmiddellijke ingang terugtreed.

Heinsbroek:
Zoals ik je heb medegedeeld wilde ik afgelopen zondag 13 oktober, na een zeer moeilijk verlopen vergadering van de negen LPF-bewindslieden reeds de eer aan mijzelf houden en aftreden. Ik was alleen bereid aan te blijven als er door twee of drie externe deskundigen met grote politieke ervaring en van onweerlegbare integriteit een evaluatie gemaakt zou worden over het functioneren van de partij, fractie en bewindslieden, onder voorwaarde van handhaving van de status quo. Rust in de gelederen dus. Daarnaast wilde ik ook een advies over hoe we samen de toekomst in zouden kunnen als jonge partij met zoveel verschillende meningen. Een grote meerderheid van de bewindslieden stemde hiermede in.

De verklaring van Balkenende:

In de vergadering van de ministerraad van gisteravond heb ik moeten constateren dat het conflict tussen beide ministers zodanige vormen had aangenomen dat ook de andere bewindspersonen van de LPF niet langer bereid waren om met hen in één kabinet samen te werken. Na deze gebleken vertrouwensbreuk tussen de bewindspersonen van de LPF heb ik de ministers van VWS en EZ gevraagd om daaraan hun consequenties te verbinden en op eigen initiatief ontslag te vragen. Dat beroep op deze beide ministers werd ondersteund door alle andere leden van het kabinet. Ik heb beide ministers de gelegenheid gegeven op dit dringend beroep hedenochtend antwoord te geven. In de loop van deze dag hebben beide ministers mij laten weten dat zij hun ontslagaanvrage zouden indienen. Dat is inmiddels gebeurd.

Meneer de Voorzitter,

In de ministerraadsvergadering van gisteravond heb ik ook aangekondigd vandaag overleg te zullen voeren met de voorzitters van de fracties waarop het kabinet steunt. Dit gelet op de situatie binnen het kabinet, alsmede op de aanhoudende discussies binnen en rond de LPF-fractie en de LPF-partij. Mede op basis van deze consultaties heb ik de conclusie getrokken dat er geen basis meer is voor een verdere vruchtbare en duurzame samenwerking binnen de coalitie. Ik heb die conclusie hedenmiddag aan de vergadering van de ministerraad voorgelegd. Op grond daarvan ben ik voornemens om aan Hare Majesteit de Koningin het ontslag aan te bieden van alle na het vertrek de ministers van VWS en EZ resterende ministers en staatssecretarissen.

• Tijdlijn van de opkomst en ondergang van de Lijst Pim Fortuyn.
• NRC dossier LPF.
• SP dossier over de val van het kabinet Balkenende
• Zie ook de reacties van D66, PvdA, CDA, VVD en Groen Links. De LPF heeft nog geen reactie op haar site

De schuld voor de val van het kabinet ligt natuurlijk voor het overgrote deel bij de LPF zelf, maar dat wil niet zeggen dat anderen géén schuld hadden. Volgens mij heeft Balkende zeker ook meegeholpen de regering om zeep te helpen, vooral door zijn ietwat arrogante optreden.

Herinnert u het zich nog, twee weken geleden? Die ansichtkaart van Balkenende? Hoe arrogant is iemand die op die manier bezorgdheid over de stabiliteit van de regering wegwuift? Wat heeft hij eigelijk ondernomen om de problemen binnen de LPF te verhelpen? Niet echt veel, dacht ik zo. Een beetje aan de zijlijn staan roepen dat het allemaal zo’n zooitje was, dat was zowat het enige. Daar schoten we ook niet veel mee op.

en dan dringt de gedachte zich op, zoals die zich ook opdrong aan Mat Herben, of er niet enigzins sprake was van opzet in die laksheid. Niet dat CDA of VVD behoefte hadden het kabinet een beentje te lichten, maar het was natuurlijk wel leuk dat de derde coalitiepartner zo naïef en chaotisch bezig was. Meer ruimte voor de eigen plannen en het zo bij de volgende verkiezingen ook nog eens leuk kunnen uitpakken.

Het zat er dik in, maar volgens het nieuwsbericht net op Radio 3 is het kabinet gevallen. Dat is snel. Ik vraag me af of het een record is. De nieuwssite van de NOS melde al eerder:

Amper honderd dagen na zijn aantreden lijkt voor het kabinet-Balkenende het doek al weer te vallen. Fractieleider Zalm van de VVD liet vanochtend weten dat het kabinet ermee moet ophouden. Zijn CDA-collega Verhagen liet zich in soortgelijke bewoordingen uit. Zalm deed zijn uitspraak na overleg met premier Balkenende. “Het houdt een keer op. Gebleken is dat de LPF geen betrouwbare partner is. Wat mij betreft worden zo snel mogelijk nieuwe verkiezingen gehouden,” zei Zalm.

De ontwikkelingen kwamen vanochtend in een stroomversnelling. De LPF-fractie koos Mat Herben unaniem tot fractievoorzitter. De LPF-fractie besloot ook unaniem dat minister Heinsbroek en vice-premier Bomhoff moeten opstappen om de crisis in de partij te bezweren en een kabinetscrisis af te wenden. Kort daarna diende vice-premier Bomhoff zijn ontslag in.

Ook LPF-fractievoorzitter Herben ziet geen toekomst meer in dit kabinet. Na zijn gesprek met premier Balkenende zei de pas gekozen leider dat “het gedaan is” met het kabinet. Hij toonde zich zeer teleurgesteld over het mislukken van de reddingspoging die de LPF-fractie vandaag inzette.

Update
Kreeg net de dagelijks nieuwsbrief van het Parool binnen, volgens hen is het met 87 dagen inderdaad een nieuw naoorlogs record.

Elke dag staat er een nieuw LPF schandaal in de krant. Hoe kan dit? Zijn de LPF leden nou zulke ruziezoekers dan of zit er meer achter? Ik denk dat er drie oorzaken zijn voor de voortdurende problemen binnen de LPF.

Als eerste is er de snelheid waarmee de partij uit de grond is gestapt. De LPF bestaat tenslotte alleen omdat Pim Fortuyn toendertijd uit Leefbaar Nederland was gezet. Fortuyn had een partij nodig om toch deel te kunnen nemen aan de Tweede Kamer verkiezingen en zo werd de LPF geboren. Door de haast waarmee dit gebeurde is er blijkbaar te weinig aandacht besteed aan een goede partijstructuur en opbouw.

Dit zou op zich nog geen ramp hoeven te zijn, ware het niet dat de LPF het zo goed deed tijdens de verkiezingen. Paradoxiaal genoeg is het juist doordat de LPF zo goed deed dat de partij nu zulke problemen heeft. Met 26 nieuwe en onervaren Tweede Kamerleden die allemaal de kneepjes van het vak nog moeten leren zal er natuurlijk het een en ander misgaan. In elke andere partij kunnen de nieuwe kamerleden nog steunen op de institutionele ervaring van de partij zelf, maar die mist de LPF ook!

Daarnaast draagt de LPF ook nog eens regeringsverantwoording en moet ze dus waarmaken waarvoor het campagne voerde, wat de druk op de kamerleden en de partij natuurlijk ontzettend verhoogd. En dan heb ik het nog geeneens over de media die elke strubbeling breed uitmeet juist omdat de LPF zo belangrijk is.

De laatste en misschien wel belangrijkste oorzaak voor de chaos binnen de LPF is de dood van Pim Fortuyn. Zonder hem is er weinig wat de partij samenhoud. De LPF heeft geen echte eigen ideologie maar steunt geheel op zijn opvattingen, wat duidelijk te merken is aan hoe vaak de diverse spelers Fortuyn aanhalen als steun voor hun eigen positie. Zijn dood heeft een vacuum gecreërd dat verschillende mensen nu proberen op te vullen. Mat Herben deed dat het eerst en struikelde erover, daarna was het de beurt aan Wijnschenk die er ook problemen mee heeft. Het is gewoon een ordinaire machtstrijd die gaande is binnen de partij en die zal nog wel even voortduren.

Deze drie oorzaken versterken elkaar natuurlijk: doordat de partij zo vlug moest worden opgezet was er bv. geen duidelijke hierarchie aanwezig en is er meer ruimte voor intrigies; doordat de partij regeringsverantwoording draagt is het ontbreken van een goede partijstructuur zo dodelijk en valt het des te sneller op.